domingo, 4 de diciembre de 2011

GATIBU

Gaurko honetan Gatibo euskal taldeari buruz hitz egingo dugu.
Gatibu Gernika aldeko rock musika taldea da, 2002ko udan sortua, Exkixuko kantari ohi Alex Sarduiren inguruan. Haimar Arejita da gitarra-jotzailea, Frik, Noiz? eta Einbigu taldeetatik igaro ostean. Mikel Caballero, gitarra elektrikoko irakaslea, baxuaz eta sanplerraz arduratzen da, Cartoon Project eta Noiz? taldeetan aritu ondoren. Gaizka Salazar bateria-jotzaileak, Einbigu, Frik eta The Rabid Harpy taldeetan jo du aurretik.
Gitarra eta ahotsa zutabe hartuta, bi disko (Zoramena-2002- eta Disko infernu -2005-) kaleratu dituzte, Gernikako euskaraz. Lehenengoan, Extremoduroko Robek Mila doinu aidien kantan eta Platero Y Tu taldeko Fitok Urepel kantan parte hartu dute, hasiera batean koroak egitekoak ez baziren ere.

Diskografia

  • Zoramena (2002)
  • Disko infernu (2005)
  • Laino Guztien Gainetik, Sasi Guztien Azpitik (Baga-Biga, 2008)
  • Zuzenean bizitzeko gogoak (2010)


sábado, 3 de diciembre de 2011

santa zezili eguna Lekeitio



Urtero bezala eta aurten gutxiago ez izateko,  Lekeitioko herria Santa Zezili egunean musikaz beteko da, lekeitiarren bihotzak alaitu daitezen Lekeitioko musika bandak kontzertu bat eskainiko du, azaroaren 12an  eliza aurrean eguerdiko 12:30. Beti bezala guztien gustukoa izango da duda gabe, beraien kontzertuak ikaragarriak baitira, entzun eta ikusi beharreko ikuskizunak.
Egitaraua hurrengo hau izanik:
Altos Hornos de Bizkaia
La del manojo de rosa
Launakua
Indiana Jones Selection
Big band signatures

Santa zeziliren kondaira:

V. mende inguruan, Santa Zeziliaren aktak agertu ziren latineraz eta mezaren hasieratan erabili ziren. Akta haien arabera, Zezilia Metelo senatore familiako birjina izan zen eta haurtzaroan bihurtu zen kristautasunera.
Gurasoek Valerius edo Valeriano gazte paganoarekin ezkondu zuten eta, ezkontza burutu ondoren, bikotea bakarrik geratu zenean, Zeziliak birjintasuna Jaungoikoari eman ziola esan zion senarrari eta aingeru batek gordetzen zuela bere gorpua; Valerianok birjintasuna gordetzen saiatu behar zuen eta Zeziliak Via Apiara bidali zuen, hirugarren harria zegoen tokira, han Urbano I.a aita santuarekin elkartuko baitzen.
Kondairak dioenez, horrela joan zen elkarrizketa:
  • Zezilia: Sekretu bat azaldu behar dizut. Jaungoikoaren aingeru batek zaintzen nau. Zure emaztea banintz bezala ukituko baninduzu, aingerua haserretuko da erabat eta ondorio larriak izango dituzu; aldiz, errespetatzen banauzu, aingeruak asko maiteko zaitu, ni maite naun bezala.
  • Valeriano: Ikusi nahi dut. Jaungoikoaren aingerua bada, eskatzen didazuna beteko dut.
  • Zezilia: Jaungoikoa bizi dela eta egiazkoa dela sinetsi behar duzu; bataiatzen bazara, aingerua ikusiko duzu.


Esandakoa bete zuen Valerianok eta Urbanoren bila joan zen; aita santuak bataiatu zuen eta Valeriano kristau eginda itzuli zen Zeziliarengana. Orduan, aingerua agertu zitzaien eta biak koroatu zituen.
Tiburtzio, Valerianoren anaia inguratu zitzaien eta bera ere kristautasunera bihurtu zen; elkarrekin bizi ziren denak, garbitasun osoan.
Turcio Almaquio prefektuak heriotza-zigorra eman zien bi anaiei eta Maximo funtzionarioa izendatu zuen sententzia betetzeko, baina bera ere kristautasunera bihurtu zen eta bi anaiekin batera martirizatu zuten.
Zeziliak hilobi kristau batera eraman zituen gorpuak, baina berari ere jazartzen ari zitzaizkion. Bere etxeko bainugelan itota hiltzera kondenatu zuten, baina ez zen hil. Orduna hura irakiten jarri zuten, baina honek ere ez zion minik eragin eta kantatzen hasi zen, lasai-lasai.
Prefektuak, dekapitatzeko agindu zuen eta 3 alditan astindu zuten ezpata, baina ezin izan zuten burua enborretik aldendu. Funtzionarioak, hura ikustean, alde egin zuen beldurtuta eta birjina odoletan geratu zen.
Zeziliak beste 3 egun iraun zuen bizirik. Limosna partitu zien behartsuei eta, bera hil eta gero, bere etxea tenplo bihurtzeko agindu zuen. Urbanok Kalistoren katakunban eman zion lur, apezpiku eta kristau elizako goi mailakoen hilobian.
Kondaira honek, V. eta V. mendeetan bildu ziren beste hainbat kondairak bezala, ez du inongo balio historikorik.

Kondairaren esplikazio posiblea

Historialariek Valeriano eta Tiburtzio benetako martire kristauak izan zitezkeela uste dute, baina Zezilia mitoa izan zelakoan daude. Santa Zeziliaren Akta hauek agertu ziren arte ez dira inon agertzen.
Gaur egun basilika dagoen tokia, Santa Zezilia in Trastévere, lehen etxe partikularra zen tokian dago. Agian donazioa izango zen. Inguruan, Bona Dea Restituta tenploa dago eta itsuak sendatzen zituen jainkosari dedikatuta dago. Latineraz, itsua cæcitas esaten da Cæciliaren oso antzeko hitza.

SANTA ZEZILI MUSIKARIEN EGUNA:

Santa Zezilia Erromakoa santu kristaua da. Bere omenez, azaroaren 22an ospatzen da Santa Zezilia eguna.
Erromatar noblea zen, kristau bilakatu zena eta, badirudi, 180 eta 230. urte artean martirizatu zutena.
Musikaren, poeten, itsuen eta hainbat hiriren patroi izendatu zuten eta azaroaren asteburu horretan izaten dira ospakizunak aipatutako talde horietan.
Erdi Aroan hasi zen musikarien patroi izendapen hori. Egia esan, ez dago inongo testigantza historikorik Zezilia instrumentu musikal batekin erlazionatzen duenik. Inork ez zuen pianoa jotzen ikusiko, edo organoa, irudikapen askotan horrela agertzen bada ere, organoa ez baitzen Erromara iritsi VII. mendea baino lehen eta pianoa, berriz, 1700ean asmatu zuten.
Eguna ere Zeziliaren jaiotza edo heriotzaren data dela sinetsi izan da, baina hori oso ilun dago oraindik. Zenbaiten ustez martirioa 177an izan zen eta, beste batzuen ustez, berriz, IV. mendearen erdialdean.

1599an, Maderna eskultoreari utzi zioten Zeziliaren gorpua ikusten eta basilikan gordetzen den marmolezko estatua bat egin zuen ikusi zuena irudikatuz. Estatuaren oinean, eskultorearen inskripzioa ikus dezakegu. Eta ondoren hasi zen Zeziliari sekula joko ez zuen intrumenturen bat eransteko ohitura.

lunes, 21 de noviembre de 2011

Arriaga Antzokia Bilboko zaharrena da eta gaur egungo erreferentzia nagusia antzerkiari dagokionez hirian, Juan Crisostomo Arriagaren omenez izendatuta. Halaber, musika eta dantzaren ikuskizunak ere antolatzen dituzte, bai eta Fant eta Zinebi zinema jaialdiak ere.
 
Bilboko itsasadarrak, Areatzak eta Zazpikaleek inguratzen dute antzokia. Antzina, kafetegi bat zegoen antzokiaren behekaldean, baina 1983ko uholdeak direla eta antzokian egindako berriztapenaren ondorioz, kafetegia kendu egin zen.

  • 1834an inauguratu zuten "Hiriko Antzokia", gaur egun dagoen tokian bertan eraikia.
  • 1886an zarratu eta bota behar izan zuten, bi karlistadak jasan ondoren.
  • 1890ko maiatzaren 31n, lau urte geroago, berriro inauguratu eta martxan ipini zuten, Juan Crisostomo Arriagaren omenez izendatuta.
  • 1914ko abenduaren 22an sute batek hondatu zuen, antzokiko artxiboak desagerraraziz.
  • 1919ko ekainaren 5ean, hirugarren aldiz inauguratu zuten.
  • 1981ean berriztatze lanak hasi ziren, baina 1983ko uholdeek kalte handiak eragin zizkion. 1986ko abenduaren 5ean, azkenik, ateak zabaldu zituzten berriz ere.
Gaur Musikari bilbotar bati buruz hitz egingo dugu, hain zuzer ere, Juan Crisostomo Arriaga.

Juan Crisostomo Arriaga 1806ko urtarrilaren 27an jaio zen Bilboko Somera kaleko 12.ean. Bertan jaiotze hau gogorarazten duen plaka bat ikus daiteke. Berriatuan organojole izandako Juan Simón de Arriagak, bere aitak, erakutsi zion hasiera batean musika. Bere talentua ikusirik, Faustino Sanz-en (garaiko biolinista ezaguna) ikasle izatera iritsi zen eta hamaika urterekin konposatzen eta Bilboko musika elkarteetan jotzen hasi zen.
15 urte zituela Parisko École Royal de Musique et Declamationen (Parisko kontserbatorioa) biolina Pierre Baillot-ekin, harmonia François-Joseph Fétis-ekin eta kontrapuntua Luigi Cherubini irakasle zuela ikasten hasi zen. Kontserbatorioan 4 urtez egon zen matrikulatuta eta bertako aktetan gordetzen dira Juan Crisostomo de Arriagaren kalifikazio eta haren lanaren inguruko komentarioak.
20 urte betetzeko egun gutxi falta zirela, 1826ko urtarrilaren 16an hil zen Juan Crisóstomo de Arriaga, dirudienez biriketako gaitz batek jota.
1977. urtetik aurrera Parisko Saint Honoré kaleko 314.eko atetzarraren ateburuan heriotza hori gogorarazten duen oroigarri bat dago.
Bere omenez Bilbon eraikitako antzokiari Arriaga izena jarri zitzaion eta monumentu bat altxatu zen.

jueves, 17 de noviembre de 2011

Oraingo honetan Beethoven-ek egin zituen lanak ikusiko ditugu:
OBRAK
1798 - Sonata para piano nº 7 
1799 - Septeto para cuerda y viento, op. 20
1799 - Sonata para piano nº 8
1801 - Sonata piano nº 14, op.27, nº 2 "Claro de luna"
1801 - Sonata violín y piano nº 5, op. 24, "Primavera
1802 - Sonata piano nº 17, op. 31, nº 2 "Tempest"
1804 - Sonata nº 21, op.53 "Waldstein"
1805 - Sonata piano nº 23 "Appassionata"
1805 - Sonata violín y piano nº 9 "Kreutzer"
1806 - Concierto para violín y orquesta, op. 61
1807 -  Coriolano, op. 62
1807 -  Leonora III, op. 138
1807 - Misa en do mayor, op. 86
1808 -  Fantasía coral, op. 80
1809 - Concierto piano nº 5, op. 73 "Emperador"
1810 -  Bagatela nº 25, WoO 59, "Para Elisa"
1810 -  Egmont, op. 84
1811 - Las ruinas de Atenas, op. 113
1813 - La victoria de Wellington
1813 -  Marcha triunfal de Tarpeja
1818 - Sonata piano nº 29, op. 106 "Hammerklavier"
1822 - Sonata para piano nº 32, op. 111
1823 - Variaciones Diabelli, op. 120

SINFONIAK
1800 - Sinfonía nº 1
1802 - Sinfonía nº 2
1803 - Sinfonía nº 3 " Heroica"
1806 - Sinfonia nº 4
1808 - Sinfonía nº 5
1808 - Sinfonía nº 6 "Pastoral"
1812 - Sinfonía nº 7
1812 - Sinfonía nº 8
1824 - Sinfonía nº 9 "Coral"

OPERA
Fidelio (1805 - 23 de mayo)